Boska Komedia 2025 to nie tylko spektakle. To również żywe dyskusje. I nawet jeśli nadal polujesz na bilety i tak możesz dołączyć do festiwalu – bo na debaty i spotkania wstęp jest wolny. A kto wie, może wpadniesz na nich na Mery Spolsky? 

W tym roku Boska Komedia daje wam jeszcze więcej okazji do przemyśleń. Program towarzyszący – spotkań, debat, paneli, gorących dyskusji – rozrósł się do formatu, który właściwie można by uznać za festiwal w festiwalu – i co najważniejsze, wiele wydarzeń jest dostępnych także dla tych, którzy nie mają biletu na żaden spektakl. Można po prostu wejść, usiąść, posłuchać. A tematy oscylujące wokoło najważniejszych motywów spektakli dotyczą też ważkich problemów świata. 

Tegoroczny motyw Boskiej, „barbarzyństwo”, prowadzi widzów w stronę opowieści o lęku i inności, o przemocy symbolicznej i nadziei – o szansie na współistnienie. Żeby ten kontekst doświetlić, festiwal zaczyna od mocnego wejścia: rozmowy, w której filozof i pisarz prof. Remigiusz Ryziński spotyka się z prof. Moniką Płatek, szefem festiwalu i pomysłodawcą tego zaczerpniętego z wiersza Kawafisa motywu – Bartoszem Szydłowskim, Mery Spolsky wokalistką, ale też anglistką i amerykanistką) i filozofką i terapeutką Cvetą Dmitrovą. To właśnie oni będą pytać o to, kto dziś jest „barbarzyńcą”, komu opłaca się pielęgnować lęk i czy da się jeszcze przywrócić scenę ludzkiego spotkania bez uprzedzeń i strachu. Trudno o bardziej aktualny temat – i o lepszą grupę rozmówców.

Nie zabraknie także rozmów o ciele, które w tegorocznym programie – i na scenach, i poza nimi – pulsuje najmocniej. Agata Araszkiewicz z Laboratoires d'Etudes Féminines et du Genre na Uniwersytecie Paris 8 poprowadzi dyskusję o tym, dlaczego to właśnie ciało stało się dziś polem największych sporów, nadziei, emancypacji i niepokoju. Wraz z nią mówić o tym będą m.in. artystka Kle Mens, prof. Remigiusz Ryziński, performer Arti Grabowski i pisarka, autorka „Heks” – Agnieszka Szpila. To spotkanie o nowym paktowaniu intymności, o politykach płci i pragnienia, o tym, jak sztuka reaguje na zmieniające się doświadczenie cielesności.

Skoro o ciele mowa to tym roku do Krakowa przyjedzie też jedna z najbardziej prowokacyjnych twórczyń współczesnej sceny – Florentina Holzinger. Po jej spektaklu odbędzie się otwarte spotkanie z nią i jej zespołem performerskim. Bez biletów, z tłumaczeniem na trzy języki. Dla wielu widzów będzie to unikalna szansa, by zderzyć się z jej wizją z tak bliska.

Boska – jak co roku – nie zapomina też o mapie polskich tożsamości. W programie znalazła się rozmowa o śląskości: inności, która od lat kształtuje polskie opowieści o wspólnocie. Aleksandra Klich poprowadzi spotkanie z Karoliną Pospiszil, Beatą Guczalską, Robertem Talarczykiem i Wojciechem Śmieją, w którym język, duma, feministyczne perspektywy i lokalne doświadczenie zderzą się z uniwersalnymi pytaniami o to, czym jest „dom” i jak bardzo można być u siebie na pograniczu.

Jednym z najważniejszych wydarzeń będzie także rozmowa po ukraińskim spektaklu „Nie opuściłem Ukrainy”. To spotkanie o granicy – tej fizycznej i tej wewnętrznej – o wyborach niemożliwych i o cenie, jaką płaci się za wolność. Michał Olszewski poprowadzi rozmowę z Ziemowitem Szczerkiem, Antoniną Palarczyk i Olhą Menko, skoncentrowaną bardziej na ludzkich konsekwencjach wojny niż na wojskowej kronice.

W programie pojawi się też wydarzenie szczególnie ważne dla branży teatralnej: dyskusja o zawodzie producentki i producenta teatralnego. Ci, którzy od lat są „pomiędzy” – między artystami, instytucjami, budżetami, ryzykiem i niemożliwymi misjami – po raz pierwszy dostają przestrzeń na rozmowę o sobie. Spotkanie zostało przygotowane wraz ze specjalistkami z Instytutu Teatralnego, autorkami najnowszego raportu o tym zawodzie, który dopiero zaczyna być opisywany z należytą powagą.

A ci, którzy mają bilety na spektakle? Dla nich Boska szykuje cykl spotkań z twórcami tuż po przedstawieniach. Rozmowy prowadzone przez krytyczki i krytyków teatralnych pozwolą zajrzeć w proces, zadać pytanie, skrócić dystans między widzem a sceną.

Co, kiedy, gdzie - najlepiej sprawdzać na stronie festiwalu i w wydarzeniach na Facebooku. Program żyje, zmienia się, dopisuje do siebie kolejne wątki. Boska w tym roku naprawdę jest „boska”: otwarta, odważna i bliska wam, widzom. 

Zapraszamy. 

W skrócie: 

Chcesz wiedzieć, o czym jest tegoroczna Boska?

W poniedziałek, 18:00, Sala Lustrzana Teatru Słowackiego — panel „Wstęp do barbarzyństwoznawstwa”.

Rozmawiają: prof. Remigiusz Ryziński, prof. Monika Płatek, Bartosz Szydłowski, Mery Spolsky, Cveta Dmitrova.

To rozmowa o władzy, inności, strachu i możliwościach koegzystencji w świecie pełnym niepewności.

Ciało – rewolucja i nowe skrypty intymności

Niedziela, 13:00, Bunkier Sztuki

Panel „Ciało – gorączka, zarzewie, rewolucja. Nowy pakt płci?”

Prowadzi Agata Araszkiewicz, a wśród gości: prof. Remigiusz Ryziński, Kle Mens, Arti Grabowski, Agnieszka Szpila.

Rozmowa o ciele jako polu wolności, przemian społecznych i artystycznych.

Florentina Holzinger w Krakowie

Piątek, po spektaklu, ok. 19:30, ICE, foyer

Spotkanie z jedną z najbardziej radykalnych twórczyń współczesnego teatru, prowadzone przez Jacka Cieślaka. Wstęp otwarty.

Perspektywa, która otwiera nowe okna na śląską tożsamość.

Wtorek, 18:00, Sala Lustrzana Teatru Slowackiego panel „Zakamuflowana opcja śląska. Dziwność, duma, siła”.

Rozmawiają: Karolina Pospiszil, Beata Guczalska, Robert Talarczyk, Wojciech Śmieja, prowadzi Aleksandra Klich.

Polska z perspektywy Paryża – Théâtre/Public o polskim teatrze

Sobota, 6 grudnia, 14:00, Bunkier Sztuki

Spotkanie wokół najnowszego numeru francuskiego magazynu Théâtre/Public (Scènes polonaises) z udziałem m.in. Michała Borczucha, Katarzyny Kalwat, Michała Telegi, Christophe’a Triau i Agnieszki Zgieb.

Prowadzenie: Tomasz Domagała.

Ukraina – rozmowa o granicy, ciemności i wyborach niemożliwych

Po pokazie spektaklu „Nie opuściłem Ukrainy” odbędzie się ważne spotkanie „Granicząc z ciemnością”.

Piątek, 12 grudnia, MOS, po spektaklu

Rozmawiać będą: Ziemowit Szczerek, Antonina Palarczyk, Olha Menko, a rozmowę poprowadzi Michał Olszewski.

Temat: wojna, odpowiedzialność, cena wolności i dramat jednostki w sytuacji granicznej.

Coś dla branży: superważna debata o zawodzie producenta/producenki teatralnej

Niedziela, 7 grudnia, 11:00, Bunkier Sztuki

„Między wizją a rzeczywistością: czy producent jest brakującym ogniwem teatralnego ekosystemu?”

Prowadzenie: Anna Galas-Kosil, wprowadzenie: Karolina Dziełak-Żakowska.

Goście: Karolina Ochab, Izabella Oleś, Ulrike Josephsson.

Dyskusja przygotowana przez specjalistki z Instytutu Teatralnego — autorki najnowszego raportu o tej nadal niedocenianej, a absolutnie kluczowej profesji.

Spotkania z twórcami po spektaklach

Dla osób z biletami festiwal przygotował także cykl rozmów bezpośrednio po spektaklach, prowadzonych przez krytyczki i krytyków teatralnych. To okazja, by być blisko twórców, zapytać o proces, sensy, metafory — i posłuchać rozmów, które często są naturalnym dopełnieniem przedstawienia.

---

Grafika: Victor Soma