Jednym z najważniejszych momentów festiwalu będzie z pewnością pokaz spektaklu „Nie opuściłem Ukrainy” w reżyserii Merle Karusoo. To wstrząsająca opowieść weteranów wojennych, którzy mówią o swoich doświadczeniach z frontu i ofiarach poniesionych w obronie Ukrainy. To także historia kraju, który płaci gigantyczną cenę za obronę niepodległości – według ostatnich szacunków w Ukrainie żyje dziś ponad 50 tysięcy inwalidów wojennych i nie jest to liczba zamknięta, bo każdego miesiąca przeprowadza się około tysiąca amputacji. Traumą pourazową naznaczone jest całe społeczeństwo.

Po spektaklu porozmawiamy o sytuacji jednostki i państwa postawionych w sytuacji granicznej, zmuszonych do podejmowania wyborów tragicznych – takich, w których każda decyzja obarczona jest rachunkiem ofiar.

• Czy państwo ma prawo zmuszać obywateli do obrony granic przed najeźdźcą, czy też powinno pozostawić wybór ich wolnej woli?
• Jaką cenę jesteśmy w stanie zapłacić za wolną ojczyznę?
• Jak powinni zachować się państwo i obywatele, postawieni w obliczu zła?
• I wreszcie: czy mamy prawo rozliczać tych, którzy uznali, że ich życie i zdrowie są ważniejsze niż los kraju?

W dyskusji udział wezmą:

Olha Menko – działaczka społeczna, prezeska Fundacji Instytut Polska–Ukraina, założycielka sieci kanałów informacyjnych dla społeczności ukraińskiej UAinPoland oraz portalu UAinKrakow.pl. W 2019 roku otrzymała tytuł Ambasadorki Wielokulturowości Miasta Krakowa za prowadzenie portalu UAinKrakow.pl. Ma ponad dziesięcioletnie doświadczenie we współpracy z organizacjami pozarządowymi i mediami, w tworzeniu kampanii informacyjnych oraz w edukacji medialnej. Od 2022 roku aktywnie wspiera uchodźczynie i współtworzy lokalne polityki, udziela konsultacji międzynarodowym organizacjom pozarządowym i agencjom ONZ w zakresie budowania komunikacji ze społecznością ukraińską. W 2023 roku została laureatką Nagrody im. Kazimiery Bujwidowej dla wyjątkowych krakowianek za wkład w rozwój społeczności lokalnej.

Antonina Palarczyk – reporterka „Tygodnika Powszechnego”, studentka psychologii w Katowicach. Od niemal trzech lat przygotowuje korespondencje z wojny w Ukrainie. Relacjonowała m.in. zaporoską kontrofensywę oraz operację kurską z terytorium Rosji, choć w swojej pracy koncentruje się przede wszystkim na perspektywie pojedynczych osób i konkretnych miejsc, a nie na wielkich operacjach wojskowych. Wzdłuż frontu najczęściej przemieszcza się autostopem, mieszka u żołnierzy, a kiedy sytuacja tego wymaga – potrafi przespać się w zeskłotowanej bibliotece albo w mieszkaniu emerytowanego oficera FSB.

Ziemowit Szczerek – dziennikarz, prozaik, reporter. „Snuję się po końcach światów i o tym piszę” – mówi o sobie. Autor książek Siódemka, Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian, Rzeczpospolita zwycięska, Tatuaż z tryzubem, Międzymorze, Wymyślone miasto Lwów, Via Carpatia, Końce światów, Siwy dym oraz Cham z kulą w głowie. Publikuje m.in. w „Polityce”, „Gazecie Wyborczej” i „Tygodniku Powszechnym”.

Prowadzenie:

Michał Olszewski – dziennikarz, pisarz, kierownik działu zagranicznego „Gazety Wyborczej”. Autor m.in. książek Ptaki krzyczą nieustannie, Low-tech, Najlepsze buty na świecie oraz Do Amsterdamu. Laureat Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za najlepszy reportaż książkowy, wyróżniony także tytułem „Dziennikarza Roku Małopolski” oraz „Literackim Wawrzynem” za cykl reportaży. Jego teksty wielokrotnie zdobywały nagrody i nominacje, w tym do Nagrody Literackiej Gdynia.