Wiadomości o wojnie w Ukrainie docierają do nas różnymi kanałami – przez media społecznościowe, serwisy informacyjne, prasę, telewizję, internet. Rzadko mamy szansę posłuchać osób, które bezpośrednio opowiadają o swoich doświadczeniach. W unikalnym projekcie Nie opuściłem Ukrainy (będącym odsłoną szerszego projektu Who Am I?) estońska reżyserka, Merle Karusoo – znana jako autorka prac o charakterze biograficznym – oddaje głos weteranom wojny, która ciągle toczy się za naszą granicą, choć coraz częściej próbujemy odwracać od niej wzrok. Ten spektakl na to nie pozwala.

Spotkanie twarzą w twarz z weteranami opowiadającymi o swoich doświadczeniach do głębi wstrząsa publicznością. Bohaterowie dają nam świadectwo swojej odwagi i poświęcenia, w brutalny i bezpośredni sposób opowiadają o swoich wspomnieniach. W ich historiach bezsilność zderza się z determinacją, a upodlenie z dumą. „Slava Ukraini!” – zawołanie, którego używa się na całym świecie, żeby wyrazić wsparcie dla ludzi walczących w Ukrainie o wolność i demokrację nie tylko dla ich własnego kraju, w spektaklu Karusoo zostaje wykrzyczane przez tych, którzy na tej wojnie bezpowrotnie stracili zdrowie i sprawność. Mocnym tematem w tym wydarzeniu teatralnym jest kwestia dezercji, rezygnacji z udziału w wojnie. Kiedy taka postawa jest potępiana przez polityków zajmujących bezpieczne miejsca w swoich chronionych gabinetach, czasem jesteśmy skłonni przyznać im rację. Jest inaczej, kiedy o prawie do zachowania życia i bezpieczeństwa mówią ci, których życie było realnie zagrożone. Nie opuściłem Ukrainy prowokuje do stawiania pytań o życie po zakończeniu wojny, o traumę, która jest częścią społecznego doświadczenia i o solidarność z tymi, którzy walczą lub decydują się z walki zrezygnować.

---

Fot. materiały Theatre R.A.A.A.M.